Χριστού-γεννα σε στάβλο!

Με αφορμή τις άγιες τούτες μέρες να θυμίσω πως ο χριστούλης γεννήθηκε μέσα σε στάβλο και τον ζέσταιναν με τα χνώτα τους τα ζώα του στάβλου κατά τας Γραφάς πάντοτε. Τι θα έλεγε ένας γιατρός γι’ αυτό σήμερα; Πόσο ανθυγιεινό και επικίνδυνο για την υγεία του παιδιού ήταν αυτό; Ανευθυνότητα των γονιών, της Μαρίας και του Ιωσήφ μήπως;

Αν είσαι γυναίκα, αν αισθάνεσαι γυναίκα τέλος πάντων, το παρακάτω βίντεο πρέπει να το δεις οπωσδήποτε. Τώρα αν είσαι/αισθάνεσαι άντρας λίγο προσοχή μην έχουμε τίποτα λιποθυμίες και το χω κρίμα στο λαιμό μου. 

Σε αυτό το βίντεο, λοιπόν, μια τύπισσα γεννάει σχεδόν μόνη της μπροστά στην οικογένεια της, τα ανήλικα παιδιά της και κάτι φίλους σε ένα ποτάμι.  

Πρώτα όμως να ξεκαθαρίσω ότι: 

1) δεν θέλω να μιλήσω, ούτε να κάνω μια ανάλυση και κριτική σε αυτές τις φιλοσοφίες (ανατολίτικες, σούφι, το Ένα του Σύμπαντος, η Αρμονία και διάφορα άλλα τέτοια περίεργα) οι οποίες μπορεί να έχουν κάποιο ενδιαφέρον αλλά αναπαράγονται με έναν τελείως αντικοινωνικό τρόπο και συνήθως από περίεργους αμερικάνους, παλιούς χίπηδες και δε ξέρω γω τι άλλο.

2) δε θα κάνω καμιά αναφορά στο τι σημαίνει να το βιντεοσκοπείς και να το ανεβάζεις στο internet, στο θεαματικό του πράγματος και στη χυδαιότητα του να μαζεύεις views και να διαφημίζεις διάφορα site.

Θα θίξω μοναχά το πιο απλό απ’ όλα που το βλέπουμε εύκολα. Μια γέννα έξω από την ιατρική!

Η γυναίκα αυτή έχει μια τρομερή αυτοπεποίθηση για να το κάνει αυτό και αυτή πηγάζει από μια σωματική αυτογνωσία. Αφουγκράζεται το σώμα της και μπορεί να το καταλαβαίνει. Είδες κι εσύ πως γέννησε. Το πώς φτάνει κανείς σε μια τέτοια κατάσταση γνώσης του σώματος του ώστε να αναλαμβάνει και την ευθύνη για το παιδί γιατί δεν είναι μια κατάσταση όπου λες δε πάω στο γιατρό επειδή με πονάει το πόδι (εκεί είσαι μόνος σου, ρισκάρεις τον εαυτό σου) - εδώ μιλάμε για δεύτερο άτομο στα εντός σου – το πώς φτάνεις λοιπόν σε μια τέτοια κατάσταση δεν μπορώ να στο πω αλλά το θέμα είναι πως δεν φτάνεις.

Τι συμβαίνει σήμερα και το σώμα μου είναι κάτι άλλο κι εγώ η ίδια δε μπορώ να το “διαγνώσω”; Πέρα από όλες τις άλλες μορφές αλλοτρίωσης που συναντάμε σήμερα σε σχέση με το σώμα – από το fb ως το κατηχητικό και από το Γκάζι ως τον φιλοσοφικό δυισμό – έχουμε μια διαδικασία που λέγεται “ιατρικοποίηση”. Επειδή όμως δε θέλω να είμαι άδικος απέναντι στη τέχνη της ιατρικής θα το έλεγα καλύτερα “επιστημονικοποίηση της ιατρικής”. Από τότε που η ιατρική άρχισε να ακολουθεί επιστημονικές πρακτικές έχουμε διάφορα προβλήματα. Πρώτα-πρώτα, αυτό που κάνει κάθε επιστήμη είναι να ορίζει με σαφήνεια το αντικείμενό της. Στην περίπτωση της ιατρικής το αντικείμενο είναι το ανθρώπινο σώμα.

Αφού με το καλό έχει ολοκληρωθεί η Πράξη και υποψιάζεσαι ότι μέσα στη κοιλιά σου κάτι υπάρχει πας στο γυναικολόγο. Ο θεός ξέρει αν θα πέσεις σε μαλάκα ή όχι. Έστω ότι είναι αξιόλογος κατά τας επιστημονικάς Γραφάς. Από κει και πέρα, για έναν σωστό επιστήμονα το σώμα σου είναι ένα επιστημονικό αντικείμενο. Αυτό σημαίνει πως η κατάσταση του σώματός σου μπορεί να οριστεί με ακρίβεια και αυτό σήμερα γίνεται μέσω τεχνικών διαμεσολαβήσεων. Κάνεις εξετάσεις αίματος, προγεννητικούς ελέγχους, υπερήχους και ότι άλλο χρειαστεί. Μέσα από όλες αυτές τις διαμεσολαβήσεις ο γιατρός έχει μια “πλήρη εικόνα” για το σώμα-αντικείμενο. Για τον γιατρό το μέσο για να γνωρίσει το σώμα σου είναι όλες αυτές οι τεχνολογίες και οι ιατρικές του γνώσεις (αποτέλεσμα εκπαίδευσης και εμπειρίας). Για σένα αργά και σταδιακά γίνεται ο γιατρός το μέσο για να καταλάβεις το σώμα σου (μια πρώτη και πολύ σημαντική παραγωγή αποξένωσης). Φυσικά, εσύ νιώθεις ένα σωρό καινούρια πράγματα αλλά τις περισσότερες φορές η γνώμη του γιατρού είναι πολύ πιο σημαντική και αξιόπιστη – αφού επιπλέον το λένε και τα ”μαγικά”, υπερσύγχρονα μηχανήματα που έχει στη διάθεσή του.

Βρισκόμαστε στο νοσοκομείο πια, όπου σου δίνουν ένα κρεβάτι και ετοιμάζεσαι για τη γέννα. Μέσα σε όλο αυτό το σύστημα σου φέρονται σαν να είσαι ασθενής, ως ιατρικό αντικείμενο (μιας και η ιατρική ασχολείται με τους ασθενείς, τους όποιους έχει ήδη ορίσει ως τέτοιους – αλλά ας μη μπλέξουμε κι άλλο). Τα επισκεπτήρια, οι θάλαμοι, τα φώτα, οι νοσοκόμες, οι ρόμπες, τα μηχανήματα .. όλα ενισχύουν αυτή τη πρακτική της αποξένωσης από το σώμα σου, αυτή τη παραγωγή του δυισμού όπου άλλο εσύ, άλλο το σώμα σου. Όπου έχεις παραδώσει το κορμί σου στους ειδικούς …και αυτοί ξέρουν. Μέχρις εδώ όλα αυτά είναι κοινά με όλους τους άλλους ασθενείς. 

Φτάνει η μεγάλη ώρα, σε πάνε στο χειρουργείο (ανατριχιαστική λέξη), σε γδύνουν, σου βάζουν αυτά τα πράσινα του χειρουργείου, σε ξαπλώνουν στο κρεβάτι, ντύνονται όλοι λες και βρίσκονται σε πυρηνικό αντιδραστήρα και κάθονται πάνω από το μουνί σου και περιμένουν. Κι εσύ σε μια φάση άβολη (μάλλον) όπου έχεις όλους αυτούς τους ειδικούς από πάνω σου – κάτι που το αισθάνεσαι και σε αυτή την απαίσια γυναικολογική εξέταση όπου πρέπει σα μοντέρνα γυναίκα κι εσύ, να δεχτείς ως αυτονόητο πως ένας άγνωστος μπορεί να σου βάζει δάχτυλο κι εσύ πρέπει να του ανοίγεις τα πόδια και να είσαι άνετη.. και προσοχή αν δεν είσαι άνετη, οι φίλες σου θα σε πουν συντηρητική και καθυστερημένη.

Ξεμυτίζει σιγά σιγά το μικρό, βγάζει το κεφάλι και τι να δει; Τίποτα! Με τόσα φώτα πάνω του δε βλέπει και τίποτα. Λίγο μετά, κάποια ξένα χέρια με απαίσια πλαστικά γάντια το πιάνουν χωρίς ίχνος αγάπης – ως ένα ακόμη επιστημονικό αντικείμενο, που θα το ορίσουν επακριβώς με όλου του κόσμου τις εξετάσεις. Και μετά γίνεται το άφταστο, που με τίποτα δεν έχω καταφέρει ούτε να το κατανοήσω, ούτε να το δικαιολογήσω. Σε άλλο δωμάτιο η μάνα, σε άλλο το παιδί! Μα είναι δυνατόν; Τρελαίνομαι..

Πόσο άσχημα μπορεί να αισθάνεται ένα μωράκι που ενώ μόλις έχει βγει από τη ζεστασιά του κόλπου το πετάνε σε μια γυάλα και οι γονείς αντί να συνειδητοποιούν το δράμα αυτό να χαζογελάνε κοιτώντας από το τζάμι και να αποδέχονται με πλήρη συνείδηση την ιατρική διαταγή που ορίζει πως κάποιες ώρες την ημέρα μόνο θα μπορεί να δει τη μαμά του, τις υπόλοιπες …αυτοί ξέρουν! Μέχρι να βγουν μαμά και παιδί από το νοσοκομείο, να ελευθερωθούν αφού πλέον δεν είναι ασθενείς = επιστημονικά αντικείμενα.

Κι αν όλη αυτή η διαδικασία μοιάζει σήμερα μια χαρά αυτό δε δείχνει τίποτα άλλο από το πόσο βαθιά πειθαρχημένοι είμαστε στην κυρίαρχη ιδεολογία περί επιστήμης και πόσο βαθιά έχουμε υποταχθεί σε καθετί που εμφανίζεται ως προοδευτικό – που κι εσύ πρέπει να το κάνεις, γιατί αλλιώς θα είσαι δακτυλοδεικτούμενη.

Η άλλη δεν ήξερε καν ότι είναι έγκυος και πήγε έτσι στο νοσοκομείο. (και μην αρχίσεις τα ρατσιστικώς cool σχολιάκια “μα πως είναι έτσι αυτή, είναι καθυστερημένη”). Δεν υπονοώ ότι αυτή δεν υφίσταται την αποξένωση, το αντίθετο..αυτή δεν το κατάλαβε καν. Σκέψου! Απλά το φέρνω ως παράδειγμα όπου δεν ακολούθησε την ορθόδοξη οδό και πήγαν όλα μια χαρά. Ότι δηλαδή δεν είναι τόσο απαραίτητη αυτή η διαδικασία.

Χάνεις την ικανότητα να αφουγκράζεσαι αρχικά το σώμα σου και εν συνεχεία χάνεις και την ικανότητα να κατανοήσεις τι σου συμβαίνει. Το πιο σημαντικό στη γέννα είναι αυτός ο χυδαίος χωρισμός του βρέφους από τη ζεστή αγκαλιά του στήθος της μάνας του..και ναι, δεν με νοιάζει η άποψη των επιστημόνων, ούτε θα κάτσω να περιμένω μια νέα έρευνα που θα “αποδεικνύει” ότι ναι, το βρέφος επηρεάζεται από αυτή τη πρακτική με άσχημο τρόπο. Μπορώ να έχω και άποψη που να μη στηρίζεται ούτε σε επιστημονικές θεωρίες, ούτε και σε καμιά θεωρία..το αισθάνομαι διάολε! Εσύ όχι;

Και τώρα θα αρχίσεις να λες “ναι, αλλά μη φτάσουμε και στο άλλο άκρο, να γεννάμε σε ποτάμια και να πεθαίνουν τα παιδιά όπως παλιά..η ιατρική είναι πολύ χρήσιμη”. Δεν έχεις άδικο, σου απαντώ και μάλιστα θα φέρω και ένα οπτικοποιημένο και ιδιαίτερα συγκινητικό επιχείρημα υπέρ σου..

Τι να πω τώρα; Χωρίς τις σύγχρονες ιατρικές πρακτικές αυτό το πλασματάκι δε θα είχε επιζήσει.. και ναι, αυτό θα ήταν κακό.

Το λάθος, όμως, εδώ είναι να κρίνουμε με όρους συγκεκριμένων περιστατικών και μάλιστα με έντονο συναισθηματικό φορτίο. Ο Illich θα σου έλεγε ότι η ιατρική σκοτώνει περισσότερους απ’ όσους θεραπεύει.

Κι ας μη θίξω και το γεγονός ότι το σύνολο της δυτικής ιατρικής σήμερα σχετίζεται με τη καταστολή, με την καταπολέμηση της συμπτωματολογίας και όχι με πραγματική ίαση, ούτε με τη φροντίδα της υγείας στο σύνολό της – αλλά ας το αφήσω τώρα αυτό.

Το θέμα είναι να μπορούμε να ξεχωρίσουμε τις ιατρικές πρακτικές που μας βελτιώνουν τη ζωή και ταυτόχρονα να μην αποξενωνόμαστε από το κορμί μας, να μπορούμε να το αφουγκραζόμαστε και να γνωρίζουμε για τον εαυτό μας. Δεν είναι απαραίτητο ότι μια πρόοδος της ιατρικής θα φέρνει μαζί της αποξένωση. Το ότι αυτό συμβαίνει είναι άλλο θέμα..και μάλιστα είναι κι ένα θέμα που μας αναγκάζει να θέσουμε το ερώτημα αν η ιατρική σήμερα προοδεύει ή αν απλά επεκτείνεται σε όλο και περισσότερες πλευρές της ζωής. Η ιατρική είναι σήμερα περισσότερο μηχανισμός ελέγχου και διαχείρισης πληθυσμών παρά φροντίδα της υγείας (βλ. ειδικά τους ιούς πτηνών, χοίρων και ότι άλλο βγάζουν κάθε φορά). Τείνει συνεχώς προς την παραγωγή μιας γνώσης για το σώμα που δεν κατακτά πλέον ο άνθρωπος ως σώμα αλλά διαμεσολαβείται από κάποιον τρίτο (δηλαδή μια ολόκληρη επιστημονική κοινότητα, ένα σύνθετο πλέγμα σχέσεων μεταξύ γιατρών, φαρμακοβιομηχανιών, στρατού και μμε.)

Σκέψου πάλι πόσο μαγική ήταν αυτή η γέννα στο ποτάμι..έλα παραδέξου ότι σου άφησε ένα απίστευτα όμορφο συναίσθημα μέσα σου στο τέλος, παρόλη την αγωνία και την ανησυχία. Αυτή η ομορφιά δεν είναι το happy end μιας ιστορίας. Είναι κάτι περισσότερο.. και το ξέρεις. Είναι η ομορφιά μιας απλότητας, μιας αμεσότητας που όσο "προοδεύουμε" την χάνουμε. Και ξέρεις ότι η ζωή είναι πιο ωραία με αυτή την ομορφιά..