Δευτέρα 25 Νοεμβρίου 2013

Η αξία της ανθρώπινης ζωής.

Παρακολουθώντας τις προσπάθειες του κράτους να εκσυγχρονιστεί παίζοντας ένα παιχνίδι μπροστά στα μάτια μας και μιας και θα μας τα πρήξουν τις επόμενες μέρες όλοι εκφράζοντας την οδύνη για τη δολοφονία των χρυσαυγιτών (βλ. φώτο. Μια φωτογραφία των νεκρών που δε θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες μιας και θα δείχνουν=κατασκευάζουν το "ανθρώπινό" τους πρόσωπο) είναι μια καλή αφορμή να πιάσουμε αυτό το θεματάκι. Η αυταξία της ανθρώπινης ζωής!

Ο Σύριζα λέει ότι “η αφαίρεση της ανθρώπινης ζωής συνιστά το ύψιστο έγκλημα” και φυσικά μάλλον οι περισσότεροι άνθρωποι εκτός από κάτι ναζί καθάρματα και άλλες κατηγορίες ρατσιστών συμφωνούν πως η ανθρώπινη ζωή έχει άξια έτσι από μόνη της.

Αυτή την ιδέα μπορεί να τη βρει κανείς σίγουρα από όσο υπάρχει Θεός. Από τον Θεό της Παλιάς Διαθήκης όπου ο Θεός-Τιμωρός δίνει στον άνθρωπο μια ιδιαίτερη θέση στον άνθρωπο σε σχέση με τα υπόλοιπα ζώα ως και την Κενή Διαθήκη όπου πλέον ο Θεός της Αγάπης αναγνωρίζει όλους τους ανθρώπους ως ίσους απέναντι του (αυτό το σημείο με την ισότητα στο χριστιανισμό μ’ αρέσει γιατί μπορείς να φτιάξεις έναν αντικαπιταλιστικό χριστιανισμό αλλά κρίμα που πέθανε ο Θεός). Υπάρχει γενικά η ιδέα ότι η ανθρώπινη ζωή έχει αξία από μόνη της και - επειδή στον ελεύθερο μου χρόνο διαβάζω και θεολογία - αυτό σχετίζεται με το γεγονός ότι αυτή η ζωή είναι δώρο του Θεού από τη μια, ενώ από την άλλη με το γεγονός ότι ο άνθρωπος είναι το πιο σημαντικό δημιούργημά Του απ’ όλα τα άλλα στο κόσμο όπως λέει και η Αγία Γραφή. Έτσι, λοιπόν, από θεολογικής απόψεως καλλιεργήθηκε η ιδέα από τους Πατέρες της Εκκλησίας (ήθελα να ‘ξερα Μανάδες δεν είχε αυτή η Εκκλησία; Αυτή η πατριαρχία ξεπετάγεται συνέχεια με ότι και να καταπιαστώ, εγώ φταίω;) καλλιεργήθηκε η ιδέα, λοιπόν, πως η αξία της ανθρώπινης ζωής είναι αξία αδιαμφισβήτητη.

Πέρα από το θεολογικό σκέλος όμως περνώντας σιγά σιγά στα νεότερα χρόνια, στα χρόνια του Ανθρωπισμού, μετά στην ανάπτυξη της επιστήμης και της κυριαρχίας της ως σύστημα γνωστικής ιδιοποίησης του κόσμου αναδύεται μια νέα έννοια που παίζει κυρίαρχο ρόλο. Η έννοια της Καθολικευσιμότητας. Ότι μπορούμε να μιλάμε καθολικά για τα πράγματα. Χωρίς αυτό επιστήμη δε γίνεται, ξεκάθαρα πράγματα! Τώρα εδώ δε χωράει να θίξω το προβληματικό αυτής της έννοιας, μιας και φιλοσοφικά είναι ανέκδοτο αλλά να πω ότι έπαιξε μεγάλο ρόλο καθ’ όλη τη διάρκεια των αποικιοκρατιών από τους πολιτισμένους της δύσης στους βάρβαρους λαούς του πλανήτη και χωρίς μια έννοια καθολικευσιμότητας δύσκολα θα έβγαινε το συμπέρασμα “είμαστε ανώτεροι από αυτούς”!

“Αυτό που κολλάει με το θέμα;” θα αναρωτιέσαι τώρα.

Κολλάει γιατί κάποια στιγμή σε αυτό το πλαίσιο ιδεών γεννιέται και η “ανθρωπότητα” και ειδικά μετά το 2ο παγκόσμιο πόλεμο και την Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, η “ανθρωπότητα” ως ιδεολογικός όρος διαπερνά σχεδόν όλο το πολιτικό φάσμα και εντός αυτής της ιδεολογίας η ανθρώπινη ζωή αποκτά ξανά αυταξία.

Η ανθρωπότητα, λοιπόν, γεννιέται σε μια εποχή όπου κυριαρχεί η επιστημονική παραγωγή της Αλήθειας, ότι μπορούμε να γνωρίσουμε αντικειμενικά τα πράγματα και το κυριότερο γεννιέται στην εποχή που ο καπιταλισμός απλώνεται σε όλο το πλανήτη μετά τις αποικιοκρατίες. Τι μας λέει, λοιπόν, αυτή η ιδεολογία;  Ότι υπάρχει ένα υποκείμενο που εγώ ο ΟΗΕ - ως νικητής ενός πολέμου - το αποκαλώ ανθρωπότητα και το όποιο μπορεί λίγο-πολύ να έχει κοινές αξίες, κοινά πράγματα γενικά. Οι κοινές αξίες αναπτύσσονται μόνο σε κοινότητες, άντε και κοινωνίες ανθρώπων που με κάποιο τρόπο συνυπάρχουν, άρα το να λες ότι μπορεί να σταθεί μια έννοια όπως η ανθρωπότητα ως συλλογικό ή πλανητικό υποκείμενο μόνο σαν αστείο μπορεί να φανεί, άντε και στην καλύτερη σαν ευχή από κάποιον καλό χριστιανό. Αυτό που κρύβεται πίσω από την έννοια αυτή δεν είναι τίποτα άλλο από το κεφάλαιο που σήμερα κυκλοφορεί σε πλανητική κλίμακα και αν υπάρχει μια τέτοια κοινωνία (ανθρώπων που έχουν και μοιράζονται κάτι κοινό δηλαδή) αυτή δεν είναι αλλή από μια τάξη μεγαλο-κεφαλαικρατών..άρα το πούλο! Η “ανθρωπότητα” είναι δικιά τους!

Η αξία της ανθρώπινης ζωής, ως αξία πανανθρώπινη είναι κάτι αστείο αφού η πανανθρωπινότητα αυτή είναι των επιστημόνων και των μεγαλο-κεφαλαιοκρατών και όχι δικιά μου ή δικιά σου. Υπάρχει όμως και κάτι επιπλέον. Πέρα από το ότι νομιμοποιεί μια ανωτερότητα του ανθρώπου από τα υπόλοιπα ζώα, φυτά, πράγματα (εδώ σε θέλω οικολόγε που θες να σώσεις το πλανήτη!) μυθοποιεί ταυτόχρονα την ανθρώπινη κατάσταση. Και γι’ αυτόν το λόγο αλλοτριώνει τον άνθρωπο. Του δίνει μια αξία έξω από τον εαυτό του και τον μετατοπίζει σε μια άλλη κατάσταση εκτός κόσμου άρα εκτός ιστορίας. Ως γνωστόν, η αξία είναι πάντα αξία σε σχέση με κάτι και αξία που δίνει κάποιος, δεν είναι αξία έτσι γενικά κι αόριστα. Λέμε, βρε παιδί μου, ότι το νερό έχει αξία για τα ψάρια, το χρήμα για τον τραπεζίτη και πάντα κάποιος δίνει αυτή την αξία. Δεν υπάρχει από μόνη της. Μπορεί μια κοινωνία να μην έδινε καμία αξία στο διαμάντι άρα το διαμάντι δεν θα είχε καμία αξία.


Στην περίπτωση της αξίας της ανθρώπινης ζωής:

1) έχει αξία για τον ίδιο τον άνθρωπο (σόρυ Θέε!) – αυτό είναι καταβάθος μια ανασφάλειά του για να μπορέσει να υπάρξει δεδομένου του γεγονότος του θανάτου και της κατάστασης που επικρατεί στη φύση όπου φαίνεται η ζωή να μην έχει καμιά ιδιαίτερη αξία. Σκέψου πόση αξία δίνεις στη ζωή της μύγας που σκοτώνεις το καλοκαίρι επειδή πετάει συνέχεια γύρω σου και σου σπάει τα αρχίδια.

2) Ποιος δίνει αυτή την αξία στην ανθρώπινη ζωή γενικά; Μα προφανώς οι υποστηρικτές της ιδεολογίας της “ανθρωπότητας”. Οι μεγαλοκεφαλαιοκράτες και οι επιστήμονες (το κακό με τους επιστήμονες είναι πως συνέχεια μας πρήζουν ότι αυτοί ξέρουν και θέλουν να μας λένε τι να κάνουμε, βασιζόμενοι στη μεγαλύτερη φάρσα της ιστορίας – την Αλήθεια).

3) Το πιο σημαντικό απ’όλα όμως, είναι πως δίνοντας μια αξία στην ανθρώπινη ζωή γενικά πετυχαίνεις μια αποϊστορικοποίηση της ανθρώπινης ζωής. Αποτιμάς την ανθρώπινη ζωή έξω από την κοινωνία, έξω από την ιστορία και απαλείφοντας τις κοινωνικές και ταξικές συγκρούσεις/διαφορές/σχέσεις. Άμα πήγαινα να σκοτώσω τον Χίτλερ δηλαδή θα ερχόταν ο Συριζα και θα μου έλεγε ότι έκανα έγκλημα; Είχε η ζωή του Χίτλερ αξία δηλαδή; Δεν έχει νόημα να αποτιμήσεις την αξία της ζωής του έξω από την ιστορία. Για μένα η ζωή της μύγας έχει σαφώς μεγαλύτερη αξία απ’ του Χίτλερ, για τον νεοναζί είναι ο θεός του. Κάθε φορά που αποτιμάς την αξία της ζωής ενός ανθρώπου έξω από την ιστορική του διαδρομή κρύβεις όλες τις κοινωνικές σχέσεις και ταυτόχρονα παίρνεις το μέρος όλων αυτών που υπερασπίζονται το ιδεολόγημα της ανθρωπότητας.

Ναι, η ανθρώπινη ζωή ΔΕΝ έχει αξία έτσι κι αλλιώς. Άλλο ο Παύλος Φύσσας, άλλο τα τσογλάνια της ΧΑ.

Τώρα θα μου πεις, δηλαδή είσαι κι εσύ μαζί με καθάρματα που λένε ότι η αξία των ανθρώπων είναι διαφορετική ανάλογα με το χρώμα κτλ και θα σου πω όχι. Οι ρατσιστές ως κομπλεξικοί που είναι αποτιμούν την αξία της ζωής ανάλογα με το που και πως έτυχε κάποιος να γεννηθεί ή γενικά για το πώς είναι για να κάνουν τον εαυτό τους να αισθανθεί καλύτερα για το δικό τους τυχαίο «είναι». Αν έχει νόημα να αποδώσεις αξία στη ζωή κάποιου τότε αυτό θα πηγάζει από αυτό που κάνει, από τη συμπεριφορά του δηλαδή. Δεν έχει η ζωή αξία καθεαυτή αλλά ο τρόπος του ζειν. Και αυτό αποτιμάται μόνο κοινωνικο-ιστορικά.

4 σχόλια:

  1. η ανθρωπότης, νεαρέ, δεν είναι μια κενή έννοια: απλά είναι φαύλο να την συλλαμβάνουμε ουσιοκρατικά, ως έννοια που συνέχεται, στο βάθος της, από μία κοινή ουσία, την οποία ουσία μοιράζονται όλα τα μέλη που απαρτίζουν την έννοια στο πλάτος της. Η σύλληψη αυτή είναι χονδροειδέστατη και έχει ξεπεραστεί με την έννοια των οικογενειακών ομοιοτήτων, που έγινε γνωστή λόγω της μεγάλης απήχησης του Βίτγκενστάιν, αλλά προϋπήρχε της συγκεκριμένης βιενέζας μουρλέγκως. Κατ' αυτήν, για να είναι συνεκτική μια έννοια και να αποτελεί ενότητα, αρκεί τα μέλη της να συνδέονται μεταξύ τους με κοινά σημεία: όχι με έναν και μόνο κοινό παρονομαστή, αλλά με ένα δίκτυο αρμών. Μια στοιχειώδης περίπτωση: ένα διάγραμμα Βεν, που αντί για τρεις κύκλους με ένα κοινό τόπο στο κέντρο, να έχει τρεις ελλείψεις, καθεμιά από τις οποίες συνδέεται με τις δυο άλλες στα άκρα της, ενώ το κέντρο του συστήματος είναι κενό. Καλό ε; Κάπως έτσι είναι και η ανθρωπότης. Τώρα, η ανθρωπιά δεν ξέρω ακριβώς τι είναι, αλλά είμαι σίγουρος ότι το πρώτο βήμα για να την χάσεις είναι να αρχίσεις να δίνεις κριτήρια για την μέτρηση της αξίας της ανθρώπινης ζωής. Το δε κριτήριο που εισηγείσαι είναι άκρως συμπεριφοριστικό και μου τη δίνει ιδιαιτέρως. Οι σκέψεις, τα αισθήματα, τα όνειρα, τα παραληρήματα, δεν μετράνε, εεε; Αναρωτιέμαι τι αξία θα έδινες σε έναν κατατονικό! Και κλείνω με Πλωτίνο: ΕΣΜΕΝ ΕΚΑΣΤΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΝΟΗΤΟΣ.
    Ο Δημήτρης ο μουσάτος ο συμφοιτητής σου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σχετικά με την ανθρωπότης αν διάβαζες πιο προσεκτικά θα έβλεπες ότι δε διαφωνούμε απλά η ενότητα της έννοιας αυτής συνέχεται από τους "κακούς"(βλ. 6η+7η παράγραφο και ειδικά "Αυτό που κρύβεται πίσω από την έννοια αυτή δεν είναι τίποτα άλλο από το κεφάλαιο που σήμερα κυκλοφορεί σε πλανητική κλίμακα και αν υπάρχει μια τέτοια κοινωνία (ανθρώπων που έχουν και μοιράζονται κάτι κοινό δηλαδή) αυτή δεν είναι αλλή από μια τάξη μεγαλο-κεφαλαικρατών..άρα το πούλο! Η “ανθρωπότητα” είναι δικιά τους! ...Η αξία της ανθρώπινης ζωής, ως αξία πανανθρώπινη είναι κάτι αστείο αφού η πανανθρωπινότητα αυτή είναι των επιστημόνων και των μεγαλο-κεφαλαιοκρατών και όχι δικιά μου ή δικιά σου."

      Σχετικά με την ανθρωπιά που χάνω δε θα πω τίποτα. Επίσης, υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ συμπεριφορισμού και αυτού του ιστορικο-κοινωνικού που λέω αλλά θα χρειαστούν κάποιες ώρες συζητήσεων απο κοντά να το λύσουμε αν θες. (επίσης δες αν σε ενδιαφέρει στα notes του fb έναν διάλογο σε σχέση με αυτό το κείμενο.

      Διαγραφή
    2. ααα είσαι πολύ σκληρόςςς! εγώ δεν διάβασα προσεκτικά;; εσύ δεν διάβασες προσεκτικά, αλλιώς θα είχες καταλάβει ότι διαφωνούμε: για μένα η ανθρωπότης δεν είναι κενή έννοια, δεν είναι μια κατασκευή της σύμπραξης επιστήμης και κεφαλαίου, όπως ισχυρίζεσαι, ούτε χρήζει κάποιας πραξεολογικής ανανοηματοδότησης για να της δοθεί αυθεντικό περιεχόμενο, αλλά είναι... είναι... είναι μια έννοια δομημένη δίκην δικτύου, με «οικογενειακές ομοιότητες» ρε παιδί μου! Όσο για τα άλλα τα περί ανθρωπιάς, δεν θα τα έγραφα πλέον. Πρόκειται για νεανικές απερισκεψίες. (Τα έγραφα πριν κάτι ώρες). Όχι ότι δεν τα πιστεύω πια, αλλά δεν με παίρνει να κάνω διακηρύξεις περί ανθρωπιάς, αφού δεν αισθάνομαι ότι μου τρέχει κι απ' τα μπατζάκια.

      Διαγραφή
    3. ε, ναι αυτό λέω κι εγώ είναι μια έννοια δομημένη δικτύου.. του δικτύου των κεφαλαιοκρατών και των επιστημόνων δεν είναι μια έννοια που γεννήθηκε από τους "από κάτω" Δεν είπα ότι είναι κενή, είπα ότι δεν είναι δικιά μας όπου εμάς εννοώ προφανώς τους "από κάτω", τους καταπιεσμένους κτλ κτλ.

      Διαγραφή